Παιδική και Εφηβική Παχυσαρκία

   pahysarkia                      
 Παχυσαρκία είναι η αύξηση του σωματικού λίπους πάνω από κάποιο όριο.

Ενώ για τους ενήλικες χρησιμοποιούμε το Δείκτη Μάζας Σώματος (Δ.Μ.Σ.=Βάρος(κιλά)/ύψος2 (μέτρα) ),για να μετρήσουμε  το βαθμό της παχυσαρκίας,  για τα παιδιά και τους εφήβους δεν υπάρχει απόλυτη συμφωνία των επιστημόνων για την εκτίμηση της παχυσαρκίας.

Η συχνότητα σε παιδιά και εφήβους είναι:

Ε.Ε.   5-10%

Η.Π.Α. >20%

ΕΛΛΑΔΑ~10% & 10% υπέρβαρα(μία τελευταία έρευνα έδειξε ότι το ποσοστό των υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών στη χώρα μας έφτασε το 30%).

Ηλικίες εκδήλωσης της παχυσαρκίας.

1)Βάρος νεογνού.

-Βάρος της μητέρας πριν τη σύλληψη

-Διατροφικές συνήθειες της μητέρας

-Το αυξημένο βάρος του νεογνού (+4kg), συνδέεται με τη προδιάθεση για παχυσαρκία (ενώ το χαμηλό σωματικό βάρος με αυξημένο κίνδυνο για σακχαρώδη διαβήτη  και  με καρδιαγγειακά προβλήματα).

2) 3-4 ετών.

Στην ηλικία αυτή παρατηρείται ταχεία αύξηση των λιποκυττάρων, ειδικά στα λιποβαρή νεογνά.

3) 5-7 ετών

Περίοδος ταχείας αύξησης των λιποκυττάρων.

4) Εφηβεία.

-Ορμονικές αλλαγές που συμβάλουν στην αύξηση των λιποκυττάρων και την ανακατανομή του λίπους.

-Αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες..

Αιτίες.

1)Κληρονομικότητα.

Παιδιά με ένα γονέα παχύσαρκο έχουν ~50% πιθανότητες να παρουσιάσουν παχυσαρκία, και με δύο γονείς ~80%.Βασικά κληρονομείται  ''μία τάση''  παχυσαρκίας και οι πιθανότητες αυξάνονται ή μειώνονται από τον τρόπο ζωής και τις διατροφικές συνήθειες που θα έχει το παιδί.

2)Ορμονικές διαταραχές.

Πολύ σπάνια περίπτωση.

3)Υπερσιτισμός.

Μία από τις πιο συνηθισμένες αιτίες παχυσαρκίας. Εκδηλώνεται με:

-Αυξημένη πρόσληψη τροφής.

-Διατροφή πλούσια σε λιπαρά.

-Διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες.

Η αυξημένη πρόσληψη τροφής δεν αφορά τα κανονικά γεύματα, αλλά τα ενδιάμεσα.

4)Υποκινητικότητα.

Ίσως η κυριότερη αιτία παχυσαρκίας.

-Τα παιδιά και οι έφηβοι κινούνται όλο και λιγότερο.

-Η συμμετοχή τους σε διάφορες αθλητικές δραστηριότητες μειώνεται συνεχώς.

Αρκετές έρευνες μας έχουν δείξει την άμεση σχέση της παχυσαρκίας των παιδιών με τις ώρες που παίζουν βιντεοπαιχνίδια, βλέπουν τηλεόραση ή ασχολούνται με τον υπολογιστή (υποκινητικότητα).

5)Ψυχοκινητικοί παράγοντες.

Δημιουργία ενός φαύλου κύκλου, που αρχίζει με τη κακή εικόνα του παιδιού για τον εαυτό του, λόγω αυξημένου βάρους, οδηγείται στη συνέχεια σε εσωτερική απομόνωση και καταλήγει σε διαταραχές διατροφικής συμπεριφοράς, συντηρώντας έτσι τη κακή ψυχοσωματική του κατάσταση.

Έρευνες μας έχουν δείξει ότι οι διαταραχές διατροφικής συμπεριφοράς αρχίζουν από τη παιδική ηλικία

 

Διαταραχές με αιτία τη παχυσαρκία

Οι διαταραχές που έχουμε από τη παχυσαρκία, είναι σε πολλά επίπεδα και καθόλου αμελητέες. Ας τις αναφέρουμε  επιγραμματικά (γιατί η ανάλυση της κάθε μίας θα μας έπαιρνε πολύ χώρο, και δεν είναι ο στόχος αυτού του άρθρου).

1)Ψυχοκοινωνικές

-Χαμηλή αυτοεκτίμηση

-Τάση απομόνωσης.

-Διαταραχές διατροφικής συμπεριφοράς.

2)Μυοσκελετικές.

-Αυξημένη γωνία Q (συγκλίνουν τα γόνατα, όπως τα κοιτάμε από μπροστά).

-Διαταραχές στη βάδιση.

3)Καρδιοαναπνευστικές.

-Υπνική άπνοια.

-Υπέρταση.

-Αρτηριοσκλήρυνση.

4)Μεταβολικές.

-Υπερλιπιδεμία.

-Αυξημένο ουρικό οξύ.

-Υπερινσουλιναιμία.

-Σακχαρώδης διαβήτης.

-Χολολιθίαση.

-Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.

Οι έφηβοι παχύσαρκοι έχουν 60% πιθανότητες να γίνουν και ενήλικες παχύσαρκοι. Ποιοι είναι όμως οι προδιαθεσικοί παράγοντες σ'αυτή τη περίπτωση;

*Ο βαθμός της παχυσαρκίας.

*Η ηλικία έναρξης.

*Η κληρονομικότητα.

*Κοινωνική και οικονομική κατάσταση.

*Σωματική δραστηριότητα.

*Διατροφικές συνήθειες.

*Ψυχολογικοί παράγοντες.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ  ΤΗΣ  ΠΑΙΔΙΚΗΣ  ΚΑΙ  ΕΦΗΒΙΚΗΣ   ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

 balll
 

1)Ψυχολογική υποστήριξη.

Η διάγνωση και η αντιμετώπιση μιας ψυχολογικής διαταραχής βοηθά σημαντικά, ακόμα περισσότερο όταν πρόκειται για διαταραχή διατροφικής συμπεριφοράς.

2)Διατροφικές αλλαγές.

Δε συστήνουμε ποτέ δίαιτα με χαμηλές θερμίδες  λόγω των αυξημένων αναγκών του οργανισμού, μέχρι την ολοκλήρωση της ανάπτυξης.

Συστήνουμε όμως την αποφυγή των «κακών» ενδιάμεσων γευμάτων με αυξημένα λιπαρά και ζάχαρη, που κάνουν όλη τη ζημιά στο επίπεδο της διατροφής του παιδιού.

Ακόμα και τα τρόφιμα τύπου light πρέπει να αποφεύγονται.

3)Αύξηση της σωματικής δραστηριότητας.

Αυτό θα εκφραστεί με τρεις τρόπους βασικά.

α)Με την ελάττωση της υποκινητικότητας

Μείωση των ωρών που τα παιδιά παίζουν βιντεοπαιχνίδια και ασχολούνται με τον υπολογιστή (μια συνήθεια που τα παιδιά, και όχι μόνο, τη πληρώνουν πανάκριβα και στο μυοσκελετικό επίπεδο, κάτι που θα αναλύσουμε ιδιαίτερα κάποια άλλη στιγμή στο μέλλον).

β)Με την αύξηση των καθημερινών δραστηριοτήτων.

-Περπάτημα από το σπίτι στο σχολείο.

-Συμμετοχή σε παιχνίδια στα διαλείμματα.

-Απογευματινό παιχνίδι.

γ)Με τη συμμετοχή σε προγράμματα άσκησης.

Υπάρχουν αποδείξεις ότι η άσκηση βοηθά τα παχύσαρκα παιδιά να αποφύγουν τις καρδιαγγειακές και μεταβολικές διαταραχές.

Προτείνεται η συμμετοχή του παιδιού σε δραστηριότητα της επιλογής του, χωρίς ιδιαίτερο ανταγωνισμό.

Η συμμετοχή σε εξειδικευμένα αθλήματα πρέπει να αποφεύγεται.

Ακόμα η συμμετοχή του σε αθλήματα ή γυμναστική, πρέπει να είναι 4-5 φορές τη βδομάδα και όχι πάνω από 45΄ τη κάθε φορά.

ΓΕΝΙΚΕΣ  ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ  -  ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

1.Η ύπαρξη της υποκινητικότητας θεωρούν οι ερευνητές, ότι είναι η σπουδαιότερη αιτία της παιδικής παχυσαρκίας, με μεγάλη διαφορά από τις υπόλοιπες.

2.Η τροποποίηση της συμπεριφοράς του παιδιού, πρέπει να συνδυαστεί και με κάποιο άλλο πρόγραμμα.

3.Το πρόγραμμα για τη μείωση του βάρους  γίνεται πιο αποτελεσματικό όταν συμμετέχουν και οι γονείς.

4.Η διατροφή όταν συνδυάζεται  με την άσκηση βοηθά σημαντικά στη μείωση του σωματικού βάρους.

5.Η άσκηση από μόνη της βοηθά περισσότερο από τη διατροφή.

6.Η άσκηση βοηθά στη μείωση του βάρους όταν είναι έντονη.

7.Μεγάλη προσοχή στα ενδιάμεσα γεύματα.